Nowa.Moda
Nauka

Badanie z Jemenu wykazało wysokie stężenia ołowiu we krwi ciężarnych

W badaniu przekrojowym 150 ciężarnych z Amranu u 82,7 proc. uczestniczek stężenie ołowiu we krwi przekraczało przyjęty w analizie próg 10 µg/dL. Wynik powyżej progu częściej odnotowywano u kobiet, które zgłosiły wcześniejsze poronienie.

Dłoń w rękawiczce trzyma zamkniętą probówkę z krwią. W tle siedzi ciężarna kobieta — ilustracja
Ilustracja poglądowa: próbka krwi żylnej w gabinecie opieki prenatalnej.

Mediana stężenia wyniosła 40,8 µg/dL, a środkowa połowa wyników mieściła się w przedziale od 19,0 do 62,0 µg/dL. Próg 10 µg/dL służył do porównania grup, nie wyznaczał granicy bezpieczeństwa. Jak przypominają autorzy, szkodliwe skutki narażenia na ołów obserwowano również przy niższych stężeniach.

W ciąży kości przebudowują się szybciej, a zgromadzony w nich wcześniej ołów może uwalniać się do krwi matki. Z jej krwi może przenikać przez łożysko i docierać do rozwijającego się płodu.

Kogo objęło badanie w Amranie

Badanie prowadzono od sierpnia do listopada 2024 r. w czterech poradniach opieki prenatalnej: dwóch publicznych i dwóch prywatnych. Uczestniczki miały od 20 do 41 lat. Do badania nie włączano kobiet z chorobami przewlekłymi ani tych, o których wiedziano, że w pracy są bezpośrednio narażone na metale ciężkie. Odsetek przekroczeń opisuje więc badaną próbę, a nie wszystkie ciężarne w mieście.

Stężenie ołowiu w próbkach krwi żylnej oznaczano metodą absorpcyjnej spektrometrii atomowej. Informacje o warunkach życia, nawykach i wcześniejszych ciążach pochodziły z ankiety. Lina Qasem i współautorzy opublikowali wyniki 20 listopada 2026 r. w PLOS ONE (DOI: 10.1371/journal.pone.0363160).

Wcześniejsze poronienia a obecny pomiar

Co najmniej jedno wcześniejsze poronienie zgłosiło 39,3 proc. uczestniczek. Po uwzględnieniu innych cech w analizie historia poronienia była jedyną zmienną istotnie statystycznie związaną z przekroczeniem progu. Skorygowany iloraz szans przekroczenia progu u kobiet z historią poronienia w porównaniu z kobietami bez takiej historii wyniósł 5,88. Szeroki 95-procentowy przedział ufności, od 1,66 do 20,89, wskazuje jednak, że wielkość związku oszacowano mało precyzyjnie.

To porównanie dotyczyło stężenia zmierzonego w trwającej ciąży, nie ryzyka poronienia. Badanie nie pozwala ustalić, jakie stężenie ołowiu miały uczestniczki przed wcześniejszą utratą ciąży ani czy ołów się do niej przyczynił.

Czy udało się wskazać źródła ołowiu?

Bliskość stacji paliw lub punktów recyklingu akumulatorów potraktowano jako jeden wskaźnik, bo w Amranie te obiekty często działają obok siebie. W takim sąsiedztwie mieszkało 33,1 proc. kobiet z wynikiem powyżej progu i 15,4 proc. kobiet z wynikiem równym progowi lub niższym. Związek nie był jednak istotny statystycznie ani w prostym porównaniu, ani po uwzględnieniu innych cech.

Nie wykazano też istotnego statystycznie związku przekroczenia progu z paleniem, wiekiem, wykształceniem ani typem mieszkania. Osobno sprawdzono możliwe narażenie pośrednie, gdy domownik mógł przynosić z pracy pył zawierający ołów, na przykład z warsztatu samochodowego. Również dla tego czynnika nie stwierdzono istotnego związku.

Autorzy proponują włączenie pomiaru ołowiu we krwi do rutynowej opieki prenatalnej. Taki pomiar pozwala wykryć podwyższone stężenie, ale nie wskazuje jego źródła. Zespół nie dysponował pomiarami ołowiu w miejscowej glebie, powietrzu ani domowym kurzu. W ustaleniu, skąd bierze się narażenie, miałyby pomóc badania kurzu w domach i rozpoznanie lokalnego rynku.