Operacje czaszkogardlaka u dorosłych: różnice w profilu powikłań
W retrospektywnym badaniu dorosłych z czaszkogardlakiem wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego w pierwszym roku częściej odnotowywano po operacji przez zatokę klinową niż po operacji przez czaszkę.
W analizie 1199 dopasowanych par pacjentów zespół Williama L. Zenga oszacował iloraz hazardów (HR) dla wycieku w pierwszym roku na 1,65 (95-procentowy przedział ufności: 1,25–2,19). Wskaźnik porównuje tempo pojawiania się wycieku w obu grupach wśród osób, u których do danego momentu go nie stwierdzono. Nie mówi, jaki odsetek pacjentów miał to powikłanie w ciągu roku.
Czaszkogardlak rozwija się w sąsiedztwie przysadki i nerwów wzrokowych. W podsumowaniu badania autorzy wskazali, że po operacji przez zatokę klinową na ogół częściej notowano niedoczynność przysadki, a rzadziej moczówkę prostą niż po operacji przez czaszkę.
Po operacji przez zatokę klinową na ogół rzadziej odnotowywano też wodogłowie, padaczkę i ślepotę. Autorzy nie stwierdzili jednak podobnej zależności w przypadku ubytków pola widzenia ani zaniku nerwu wzrokowego.
Grupy różniły się już przed operacją
Badanie ukazało się 19 listopada 2026 r. w PLOS ONE (DOI: 10.1371/journal.pone.0363328). Autorzy wykorzystali dokumentację medyczną z amerykańskich placówek w sieci TriNetX. Przed dopasowaniem grup porównanie obejmowało 2558 pacjentów operowanych przez zatokę klinową i 1452 pacjentów operowanych przez czaszkę. Powikłania oceniano po roku oraz po 5, 10 i 15 latach od zabiegu.
U pacjentów operowanych przez czaszkę jeszcze przed zabiegiem częściej występowały wodogłowie i moczówka prosta. W grupie operowanej przez zatokę klinową częściej stwierdzano niedoczynność przysadki. Przy dopasowaniu grup uwzględniono te rozpoznania, a także wiek i wcześniejszą radioterapię.
W bazie brakowało jednak danych o wielkości guza i o tym, jakie struktury zajmował, choć te cechy wpływają na wybór dostępu. Badanie pokazuje więc, które powikłania częściej odnotowywano w każdej z grup, ale nie rozstrzyga, czy za różnice odpowiadał sam dostęp operacyjny.