Podwyższone ciśnienie u dzieci z cukrzycą typu 1: wyniki badania z Ugandy
W trzech szpitalach w Ugandzie podwyższone ciśnienie odnotowano u 61 ze 150 badanych dzieci i nastolatków z cukrzycą typu 1 (40,7 proc.).
Wynik obejmuje dwie grupy. U 32 uczestników ciśnienie było podwyższone, ale poniżej progu nadciśnienia. U pozostałych 29 wartości mieściły się już w zakresie nadciśnienia. Dla łącznego odsetka autorzy podali 95-procentowy przedział ufności od 33 do 49 proc.
Dane zbierano od października do grudnia 2023 r. w poradniach diabetologicznych szpitali w Jinja, Lirze i Mbale. Charles Mwendwa Mutisya, Martin Nduwimana, Dickson Kajoba i Grace Ndeezi opisali wyniki w artykule opublikowanym 20 listopada 2026 r. w PLOS ONE.
Do badania kwalifikowali się pacjenci w wieku od 6 miesięcy do 18 lat. Mediana wieku uczestników wyniosła 15 lat. Nie włączano m.in. osób, u których nadciśnienie rozpoznano jeszcze przed cukrzycą typu 1. Podany odsetek opisuje więc badaną grupę, a nie wszystkie dzieci i nastolatki z cukrzycą typu 1 w Ugandzie.
Jak oceniano ciśnienie
Pomiary wykonywano po dziesięciu minutach odpoczynku. Uczestnik siedział z prawym ramieniem ułożonym na wysokości serca, a za wynik przyjmowano średnią z trzech odczytów. U młodszych dzieci granicę podwyższonego ciśnienia wyznaczał 90. percentyl dla wieku, płci i wzrostu. W starszej grupie stosowano stałe progi: co najmniej 120 mm Hg dla ciśnienia skurczowego lub co najmniej 80 mm Hg dla rozkurczowego.
Z czym wiązał się podwyższony wynik
Jednym z czynników związanych z podwyższonym ciśnieniem był czas trwania cukrzycy. Gdy badacze uwzględnili w analizie kilka zmiennych jednocześnie, iloraz szans takiego wyniku wyniósł 2,23 dla osób chorujących 4–8 lat i 4,55 dla chorujących 9–12 lat. Punktem odniesienia byli uczestnicy chorujący krócej niż cztery lata. Oszacowanie dla grupy chorującej 9–12 lat było mało precyzyjne: 95-procentowy przedział ufności wyniósł 1,08–19,22.
Drugi związek dotyczył kontroli glikemii. Badacze oceniali ją za pomocą hemoglobiny glikowanej (HbA1c), wskaźnika odnoszącego się do poziomu glukozy w ciągu około trzech miesięcy. Za słabszą kontrolę przyjęli HbA1c na poziomie co najmniej 7 proc. Taki wynik miało 115 uczestników, w tym 53 osoby z podwyższonym ciśnieniem. W porównaniu z grupą o HbA1c poniżej 7 proc. iloraz szans podwyższonego ciśnienia wyniósł 2,91.
Granice badania
Badanie było przekrojowe: zespół porównał wyniki uczestników bez śledzenia, jak zmieniały się z czasem. Nie ustalił więc, czy dłuższy czas trwania cukrzycy lub słabsza kontrola glikemii były przyczyną podwyższonego ciśnienia.
Autorzy zaznaczyli, że oparcie oceny na jednej wizycie mogło zawyżyć odsetek podwyższonych wyników. Nie prowadzili też ambulatoryjnego monitorowania ciśnienia, więc nie mogli wykluczyć nadciśnienia maskowanego, które nie ujawnia się w pomiarze gabinetowym.