Nowa.Moda
Nauka

Winnice doliny Napa: przy lesie więcej ptaków zbierających owady z liści i kory

W badaniu 20 winnic w kalifornijskiej dolinie Napa ptaki zbierające owady z liści i kory oraz stawonogi z kilku rzędów były liczniejsze bliżej lasu i w miejscach o bardziej zróżnicowanym najbliższym otoczeniu.

Mały ptak sięga dziobem do szczeliny w korze. W tle widać rzędy winorośli i skraj lasu — ilustracja
Poglądowa ilustracja ptaka szukającego pokarmu w korze drzewa na skraju lasu obok winnicy.

Ptaki szukające pokarmu na liściach lub korze były liczniejsze także w pobliżu siedlisk nadrzecznych. U ptaków chwytających owady w locie badacze nie wykryli natomiast związku liczebności z żadną z analizowanych cech siedliska.

W odłowach stawonogów liczebność i różnorodność dały różne wyniki. Choć w pewnych warunkach odławiano więcej osobników z kilku rzędów, żadna z mierzonych cech siedliska nie wiązała się z różnorodnością na poziomie rzędów. To porównanie dotyczyło szerokich grup, takich jak chrząszcze czy muchówki, a nie poszczególnych gatunków.

Siedlisko w promieniu 50 metrów i kilometra

Bliskość lasu i zróżnicowanie otoczenia były dwiema odrębnymi miarami. Przy każdym punkcie liczenia ptaków i odłowu stawonogów badacze zmierzyli odległość do najbliższych płatów takich siedlisk jak las czy tereny nadrzeczne. Zróżnicowanie oceniali osobno w promieniu 50 m i 1 km, korzystając z udziałów siedmiu kategorii pokrycia terenu, m.in. winnic, lasów i terenów trawiastych. Wskaźnik Shannona uwzględniał zarówno to, ile kategorii występowało w danym otoczeniu, jak i to, jak równomiernie dzieliła się między nie powierzchnia.

Do porównania wybrano zarówno gospodarstwa na dnie doliny, w niemal jednolitym krajobrazie uprawnym, jak i winnice na jej obrzeżach, gdzie zachowało się więcej naturalnych siedlisk. Były to winnice ekologiczne oraz gospodarstwa bez certyfikatu, które nie stosowały chemicznych środków owadobójczych. Eleanor K. MacDonald i współautorzy opisali wyniki w czasopiśmie PLOS ONE 20 listopada 2026 r. (DOI: 10.1371/journal.pone.0363054).

Liczenia ptaków i odłowy stawonogów

W sezonie lęgowym, od kwietnia do lipca 2023 r., obserwator trzykrotnie odwiedził każdy ze 149 punktów. Wyznaczono je zarówno wewnątrz winnic, jak i przy ich skrajach. Na każdym stanowisku obserwator przez 16 minut notował ptaki widziane lub słyszane w promieniu 50 m. Oszacowania liczebności uwzględniały to, że podczas pojedynczego liczenia nie da się wykryć wszystkich osobników.

Do analizy włączono wróblowe, u których według bazy danych o diecie bezkręgowce stanowiły co najmniej połowę pokarmu w co najmniej dwóch miesiącach badanego sezonu. W tym samym czasie między rzędami winorośli działały żółte pułapki lepowe, wymieniane co dwa tygodnie przez 12 tygodni. Zebrano 708 prób. U części odłowionych grup, w tym u chrząszczy i muchówek, notowano też wielkość osobników: do większej klasy zaliczano te mierzące co najmniej 3 mm.

Co model mówi o potencjalnym pokarmie

Model statystyczny wskazał dwa możliwe powiązania przez pokarm. Bliskość lasu wiązała się z większą liczebnością dużych chrząszczy, a większe zróżnicowanie krajobrazu w promieniu kilometra — z większą liczebnością dużych muchówek. W obu przypadkach model powiązał liczniejsze występowanie potencjalnej zdobyczy z większą liczebnością ptaków zbierających pokarm z liści lub kory.

Zdaniem autorów zachowanie naturalnych siedlisk obok upraw i utrzymanie zróżnicowania w samych winnicach może sprzyjać ptakom i ich potencjalnej zdobyczy. Badacze porównywali jednak istniejące winnice, więc nie sprawdzili, co stałoby się po zmianie sposobu ich prowadzenia. Odłowy pokazały, jakie stawonogi trafiły na lepy, a nie co zjadły ptaki. Z tych danych nie wynika, czy ptaki ograniczyły liczebność szkodników winorośli.