Nowa.Moda
Nauka

Badacze proponują schemat wyszukiwania w zaszyfrowanych danych w chmurze

Dopasowanie słów kluczowych nie wystarcza, by odczytać plik. W zaproponowanym schemacie atrybuty użytkownika muszą spełniać reguły dostępu, a użytkownik może dodatkowo ograniczyć własny klucz tak, by nie odszyfrowywał plików z wybranymi znacznikami.

Szklana lupa nad kartą katalogową przed zamkniętą metalową kartoteką. W tle szafy serwerowe — ilustracja
Poglądowa ilustracja wyszukiwania w zaszyfrowanym archiwum: lupa wskazuje kartę katalogową, a szuflady pozostają zamknięte.

Właściciel danych przesyła do chmury zaszyfrowany plik i przygotowany dla niego indeks. Serwer sprawdza, czy zapytanie pasuje do indeksu, bez otrzymywania słów kluczowych zapytania w jawnej postaci. Porównuje zbiorcze reprezentacje tych słów, więc dopasowanie nie musi oznaczać, że zapytanie i indeks zawierają ten sam zestaw słów. Badacze przyjęli, że serwer wykonuje operacje zgodnie z regułami schematu, choć może próbować ustalić treść plików lub słowa kluczowe.

Schemat nazwany PR-ABKS opisali Zeyang Song, Yuyan Guo, Mingming Jiang i Zhiyao Yang w artykule opublikowanym 20 listopada 2026 r. w PLOS ONE (DOI: 10.1371/journal.pone.0363164). W ich propozycji każdy użytkownik sam tworzy swój tajny klucz. Podmiot obsługujący rejestrację sprawdza i łączy informacje publiczne, ale nie przechowuje tajnych kluczy.

Zmiana klucza to nie wykluczenie użytkownika

Słowa kluczowe pomagają znaleźć plik, a znaczniki pozwalają wskazać, których plików klucz ma już nie odszyfrowywać. Po aktualizacji użytkownik nadal może odszyfrowywać pliki bez wykluczonych znaczników, jeśli spełnia reguły dostępu. Żeby taka zmiana ograniczała skutki późniejszego ujawnienia klucza, trzeba przed wyciekiem bezpiecznie usunąć jego wcześniejsze użyteczne wersje oraz dane pozwalające je odtworzyć, na przykład kopie zapasowe.

Lista wykluczeń działa inaczej. To właściciel danych określa, kogo pominąć przy tworzeniu nowego indeksu. Późniejsze dopisanie użytkownika do listy nie odbiera mu dostępu za pośrednictwem starszych indeksów, ponieważ schemat ich nie aktualizuje.

Jak schemat wypadł w porównaniu

Autorzy porównali koszty obliczeń, komunikacji i przechowywania danych w PR-ABKS oraz w dwóch pokrewnych schematach. Jeden z nich pozwala ograniczać klucz, ale nie obsługuje wyszukiwania po słowach kluczowych. Z drugiego badacze zaczerpnęli mechanizm wyszukiwania. W testowanej konfiguracji koszty rejestracji i wyszukiwania były zbliżone do odpowiednich wartości w schematach odniesienia. Połączenie funkcji wymagało natomiast dodatkowej pracy przy szyfrowaniu i odszyfrowywaniu.