84 proc. ubytku lodu wiązało się z odpływem przez lodowce. Skala sięga 11 bilionów ton
Grenlandia i Antarktyda straciły łącznie 11 309 mld ton lodu w latach 1979–2023. Badanie wskazuje, że w 84 proc. nie chodziło przede wszystkim o to, co działo się na powierzchni, lecz o szybszy odpływ lodu do oceanu.
Satelity policzyły ubytek z niemal pół wieku
Autorzy badania opublikowanego w „Scientific Data” zestawili dane z 27 misji satelitarnych. Ich wyliczenie obejmuje lata 1979–2023 i daje 11 309 ± 565 mld ton utraconego lodu. Popularne „12 bilionów ton” jest więc wygodnym zaokrągleniem, ale i tak trudno przejść obok tej liczby obojętnie.
Ta masa nie zniknęła wyłącznie w sensie krajobrazowym. Według autorów ubytek lodu z obu lądolodów podniósł globalny poziom morza o 31,4 ± 1,6 mm w analizowanym okresie.
Najwięcej zrobił lód, który popłynął do morza
W bilansie lądolodu liczą się dwa równoległe zjawiska: to, co przybywa i ubywa na jego powierzchni — między innymi śnieg oraz topnienie — a także lód przemieszczający się przez lodowce ku oceanowi. To drugie zjawisko badacze określają jako zaburzenie dynamiczne lodowców.
Według badania właśnie zwiększony odpływ lodu odpowiadał za 84 proc. całkowitej straty. Pozostałe 16 proc. wiązało się ze zmianami bilansu powierzchniowego. Innymi słowy: w tej historii lód nie tylko znikał „od góry”; w ogromnej mierze szybciej opuszczał lądolody ich lodowcowymi drogami w stronę morza.
Antarktyda przyspieszała na zachodzie, Grenlandia traciła setki miliardów ton rocznie
Na Antarktydzie największe straty masy dotyczyły części zachodniej. Tempo odpływu lodu wzrosło tam z 29 ± 7 mld ton rocznie w latach 80. do 163 ± 12 mld ton rocznie w latach 2010. Liczby te pokazują wyraźny wzrost odpływu lodu przez lodowce w tej części Antarktydy.
W Grenlandii średnia roczna utrata lodu w latach 2010. wynosiła 264 ± 18 mld ton. Autorzy obliczyli też, że 67 proc. jej całkowitego ubytku w latach 1972–2023 wynikało ze zwiększonego odpływu lodu. Lądolód nie jest zatem nieruchomym magazynem: jego brzegi mogą zmieniać bilans całej wyspy szybciej, niż sugerowałby sam widok topniejącej powierzchni.
Źródła
