NASA porównuje pomiary El Niño z 2026 roku i epizodu z 1997 roku
NASA porównała satelitarne pomiary poziomu Pacyfiku z października 2026 i 1997 roku. W obu epizodach El Niño ciepła woda sięga wybrzeży Ameryki Południowej, ale podobieństwo obrazu oceanu nie przesądza o skutkach pogodowych.
Jak relacjonuje ScienceDaily, badacze NASA zestawili obserwacje z 13 października 1997 roku i 12 października 2026 roku. Starsze dane zebrał satelita TOPEX/Poseidon, a nowsze — Sentinel-6 Michael Freilich. Oba zestawy opracowali naukowcy z Jet Propulsion Laboratory (JPL), aby ułatwić porównanie.
Położenie ciepłych wód ma znaczenie
W obu epizodach widać wyraźny kontrast: obniżony poziom oceanu na zachodzie Pacyfiku i podwyższony na wschodzie. Pas nietypowo ciepłej wody ciągnie się wzdłuż równika aż do Ameryki Południowej. Według opisywanej analizy tegoroczne El Niño nasilało się jednak znacznie gwałtowniej niż epizod z lat 1997–1998.
Za tym, by patrzeć nie tylko na siłę epizodu, przemawia porównanie z latami 2015–2016. Wtedy również występowały wyjątkowo ciepłe wody i podwyższony poziom oceanu przy równiku, ale pas ten nie sięgał tak wyraźnie ku wybrzeżu Ameryki Południowej.
Inaczej rozłożyły się też opady. Podczas zimy 1997–1998 obfite deszcze wystąpiły w Kalifornii i innych częściach południa USA. Zimą 2015–2016 duża część opadów związanych z El Niño skupiła się nad Ameryką Środkową i południowym wschodem Stanów Zjednoczonych.
Co mierzą satelity
Podstawą tego porównania nie są bezpośrednie pomiary temperatury, lecz wysokości powierzchni oceanu. Metodę tę nazywa się altimetrią satelitarną. Ogrzewająca się woda morska zwiększa objętość, dlatego jej wyższy niż zwykle poziom w równikowej części środkowego i wschodniego Pacyfiku pomaga wskazać miejsca gromadzenia się ciepła.
Z danych usunięto zmiany związane z sezonowością i trendami długoterminowymi, aby lepiej wyodrębnić El Niño oraz inne przejściowe zjawiska naturalne. Jak wyjaśnia cytowany przez ScienceDaily Josh Willis, porównania między dekadami umożliwia 35-letnia seria obserwacji. Kolejne misje latały niemal tymi samymi trasami, a okresy ich działania nakładały się na siebie.
Prognoza siły to nie prognoza pogody
Za zmianami w oceanie stoi współdziałanie wody i wiatrów. W normalnych warunkach stałe wiatry zwane pasatami spychają ciepłą wodę powierzchniową na zachód Pacyfiku. Gdy słabną, część wody przemieszcza się na wschód, co może dodatkowo osłabiać wiatr i ułatwiać dalszy napływ ciepłej wody. W środkowym i wschodnim Pacyfiku rosną wtedy temperatura i poziom morza.
Narodowa Administracja Oceaniczna i Atmosferyczna (NOAA) w prognozie z 8 października 2026 roku oceniała na 83 proc. szansę wystąpienia silnego lub bardzo silnego El Niño w pierwszych trzech miesiącach 2027 roku. To ocena intensywności zjawiska, nie wskazanie miejsc, które doświadczą najdotkliwszych skutków pogodowych.
Przebieg El Niño zależy również od reakcji atmosfery na położenie ciepłych wód. Im dalej od tropikalnego Pacyfiku, tym trudniej przewidywać skutki: inne procesy atmosferyczne mogą zmieniać lub osłabiać spodziewany układ pogody.